Genel

Ölümcül beyin anevrizmasıyla ilgili yeni keşif

BEYİN cerrahinin en ölümcül tablolarından birisi olarak isimlendirilen anevrizma, yani beyin damarlarındaki balonlaşma, her 100 şahıstan 3 ila 8’inde görülüyor. İstatistiklere nazaran anevrizma yırtıldığında meydana gelen beyin kanaması sonrası ise dört hastadan yalnızca biri kurtarılabiliyor. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi hekimlerinin yaptığı araştırma, şimdi kanamadan evvel teşhisi konmuş anevrizmaların hangisinin kanama riskinin yüksek olduğunu ve bir an evvel açık yahut kapalı yollarla tedavi edilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Beyin damarlarının kesişim noktasında, damar duvarının tansiyon, kolesterol üzere sebeplerle zayıflayıp incelmesi sonucu oluşan baloncuklara anevrizma ismi veriliyor. Şimdi yırtılıp kanamadan teşhis edilebilirse, tedavisi cerrahi ya da daha sıklıkla girişimsel usullerle yapılıyor. Kanamadan tedavi edilen anevrizma hastalarının hayat bahtları çok daha yüksek oluyor. Lakin baloncuğun yırtılmasıyla meydana gelen beyin kanamaları, beyin cerrahi alanının en korkulan tablolarından birini oluşturuyor. Bazen, şimdi kanamadan anevrizması tespit edilmiş olan hastaların, farklı hekimlerden görüş almak istemesi ya da çeşitli sebeplerle, tedavisi ertelenebiliyor. Sıhhat Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi tabiplerinin yaptıkları bir araştırma, bu anevrizmaların hangisinde yırtılma riskinin daha yüksek olduğunu belirledi. Buna nazaran var olan baloncuğun üzerinde diğer ‘yavru’ balonlar oluşmuşsa, kanama riski 3 kat artıyor. Yeni saptanan anevrizmaların beşte biri ise ‘yavrulu’ anevrizma oluyor. Türk Nöroşirürji Mecmuası’nda de yayınlanan araştırmayı gerçekleştiren gruptan Doç. Dr. Murat Şakir Ekşi, 107 hastayı dahil ettikleri çalışmanın ayrıntılarını Demirören Haber Ajansı’na anlattı.

“İSTATİSTİKİ OLARAK YALNIZCA BİR HASTA HAYATTA KALABİLİYOR”

Anevrizmanın yırtılarak oluşturduğu ‘subaraknoid kanama’ ile bir arada hasta için geri sayımın başladığına işaret eden Doç. Dr. Ekşi, ” Anevrizmalar beyin damarlarının kesişim bölgesinde baloncuk meydana gelmesi. Bu baloncuklar damar duvarının vakitle kolesterol damar sertliği ve yüksek tansiyonla birlikte damar duvarının zayıflaması ve bu zayıflayan kısımda basınç tesiriyle baloncuk oluşması durumudur. Her

Her 100 kişinin 3-8’i ortasında anevrizma olabiliyor. Bu altta yatan hastalıkların da tesiriyle büyüyebilir ve nihayetinde patlayabilir. Biz bunu beyin kanaması olarka nitelendiriyoruz. Çok tehlikeli bir süreç, her 4 hastadan bir adedini ne yazık ki olay anında kaybediyoruz. Geri kalan 3 hastanın birisi yolda, kalan 2 hastanın biri ise hastanede kaybediliyor. Yalnızca bir hasta hayatta kalabiliyor istatistiki olarak. Beyin cerrahisinin en büyük, en değerli, en ölümcül hastalığını teşkil ediyor” dedi. Şimdi kanamadan teşhis konabilmiş anevrizmalarda iki türlü yaklaşım izlediklerini anlatan Doç. Dr. Ekşi, “Açık ya da kapalı sistemlerle müdahale edilir. Kapalı müdahalede girişimsel olarak kasık ya da koldan girilerek kalp anjiyosu oluyormuş üzere anjiyo yapılıyor. Bu da aslında rutin tetkikler ortasında istenen bir şey. O sırada hastanın sineması ve kliniği uygunsa, birebir süreç sırasında ya da çabucak sonrasında girişimsel nöroradyoloji tarafından bu anevrizmalar kapatılıyor” diye konuştu.

YAPTIKLARI ÇALIŞMAYLA KANAMA RİSKİNİ BELİRLEDİLER

Kanayan anevrizmalarda, yapılacak müdahalenin net olduğunu lakin şimdi yırtılmamış olan anevrizmaların hangisine “acilen” müdahale edilmesi gerektiği konusunda literatürde bir boşluk bulunduğunu kaydeden Doç. Dr. Ekşi, yaptıkları çalışmanın bu “gri alana” yönelik olduğunu vurgulayarak, şu bilgileri verdi: “Kanama olmadan, hayati risk daha ortaya çıkmadan, müdahaleyi ne vakit yapmalıyız? Bu net değil literatürde, kesin bir bilgi yok. Biz de kendi hastanemizin beyin cerrahisi kliniğinde müdahale ettiğimiz, ön beyin bölgesindeki kanamış ve kanamamış anevrizmaların hangilerinin kanamaya daha yatkın olduğunu, hangilerinin kanamasının daha geç devirde gerçekleştiğini ayırt edecek formda bir çalışma yaptık. Bunun için literatürdeki misal çalışmaları da tek tek tarayıp tahlil ettik. Bu hastaların ne vakit ameliyat olup olmaması gerektiği konusunda daha net bilgi vermek açısından değerli bir argüman ortaya koymuş olduk.”

ANEVRİZMA RİSKİNİ ARTIRAN ETKENLER

Araştırma için 107 hastanın datalarını değerlendirdiklerini vurgulayan Doç. Dr. Ekşi, şunları anlattı: “Hastaların ön beyin bölgesindeki anevrizmalar (Acom) bir kısmında kanamış, bir kısmında kanamamıştı. Yaptığımız tahliller, bu baloncukların üzerinde yeni bir baloncuk oluşabildiğini ve bu halde ‘yavrulu’ anevrizması olanların kanama ihtimalinin 3 kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Her saptanan yeni anevrizmanın beşte birinde, bu yavru anevrizma mevcut. Bu da kanama oranını artıran bir faktör. Bunun yanı sıra, (eskiden de olsa) hastanın nizamlı bir sigara içme hikayesi olmuşsa, kanama ihtimali yüzde 70 artırıyor. Ayrıyeten genç yaş da riski yüzde 5 artırıyor. Münasebetiyle hasta ne kadar gençse, bilhassa 50 yaş altındaysa, anevrizmasının kanama ihtimali daha fazla.”

“DOKTOR TABİP DOLAŞIRKEN KANAYABİLİR”

Asıl maksatlarının 50 yaş altında görülen anevrizmalara kanamadan müdahale edilmesi olduğunu kaydeden Doç. Dr. Ekşi, bunun nedenini ise şu ikazlarla anlattı: “Bizim asıl emelimiz bu genç popülasyonda saptanan anevrizmalar. Zira çalışmamız da gösterdi ki, onlar daha yüksek risk altında. Hasebiyle bu kriterleri taşıyan, yani bir formda anevrizması teşhis edilmiş (ve var olan baloncuğunun üzerinde diğer bir yavru anevrizma daha bulunan) hastaların kanama riskinin yüksek olduğu konusunda ikaz edilmesi, riskin altının çizilmesi gerekiyor. Bu halde en erken müddette açık ya da kapalı usullerle var olan anevrizmanın tedavi sürecinin planlanması değer taşıyor. Bazen hastalar emin olmak için birkaç farklı tabibe gitmek isteyebiliyorlar. Biz daha evvel bu türlü bir durumla da karşı karşıya kaldık. Hastamız sinemaları ile öbür tabiplerden fikir almak istedi. Hekim tabip dolaşırken beyin kanaması meydana geldi. Müdahalesini yaptık kanadıktan sonra hasta kurtuldu. Ancak herkes bu kadar şanslı olmayabilir.”

“ENSEDEN BAŞLAYAN BAŞA YAYILAN ŞİDDETLİ AĞRILAR ANEVRİZMAYA HAS BİR DURUM”

En büyük belirtisi şiddetli baş ağrısı olan beyin anevrizmalarında her vakit net, ayırıcı bir teşhis olamayabileceğini de söyleyen Doç. Dr. Ekşi, kelamlarını şöyle noktaladı: “Anevrizmanın maalesef kendine has, direkt bir bulgusu olmuyor. Çok nadiren, sızdırma stili, ani olmayan kanamalar gerçekleşebiliyor. Bu durumda enseden başlayan, başın her yerine yayılan şiddetli ağrılar başlıyor. Bu belirti anevrizmaya mahsus bir durumdur. Bu bu türlü bir şikayette hasta, baş ağrısını öteki hastalıklarla da ilgili olabilir diye düşünebiliyor. Lakin bu, olağan baş ağrısı üzere olmaz. Hemen en yakın sıhhat kurumundaki nöroloji ya da beyin cerrahisi uzmanının değerlendirmesine yarar var. Daha da kıymetli bir şey, örneğin uzun müddettir takipli migren hastası bir kişi, bu ağrıyı migrenden kaynaklanıyor da sanabiliyor. Migren hastalarının da ne vakit ki ağrılarında karakter değişimi olursa, tabiplerine kesinlikle başvurması gerekiyor.”

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

Başa dön tuşu